vrijdag 23 november 2012

Dorsmachines

Meneer Crebas kwam deze week langs met drie mooie foto´s van dorsmachines bij boerderijen aan het Zuiderveen in Winschoten. Meer informatie is te vinden op Beeldbankgroningen.nl





donderdag 15 november 2012

De Bakens Verzet

Zo heet het boek dat ik in samenwerking met Klooster Reizen heb gemaakt. Het is een mooi boek geworden, dat aan de hand van verhalen en oude documenten een beeld schetst van de geschiedenis van Klooster Reizen. Die geschiedenis begon ooit met een schip waarmee Elzo Klooster sr. stro vervoerde voor De Toekomst en andere strokartonfabrieken. Later vestigde Elzo zich met zijn vrouw in Westerlee. 
De familie maakte de overstap van het schip naar de auto. Het vervoer ging per vrachtwagen, tot in 1932 de eerste personenbus kwam. Hendrik Klooster, wel bekend hier in de regio, kocht een Ford. Dat is het begin van het bedrijf Klooster Reizen dat Hendrik, samen met zijn familie opbouwde door de jaren heen. Het bedrijf is nu dus 80 jaar oud. Een mooie gelegenheid om dit boek uit te geven.

Op 1 december zal, als afsluiting van de Dag van de Oldambtster geschiedenis, dit boek gepresenteerd worden in de balletzaal van de Tramwerkplaats.



maandag 5 november 2012

Aanvulling katholieke begraafplaats

Meneer Breurken stuurde een mail naar het Cultuurhistorisch Centrum met een verwijzing naar deze foto op zijn eigen website die over zijn familiegeschiedenis gaat. De lezer krijgt een beeld van zijn voorouders en van zijn nazaten. Deze foto staat er bij omdat Herman Breurken rechts vooraan staat en Georg Breurken tussen de misdienaars zit. Die informatie heb ik weer van de lijst die op de site naast de foto staat.

Dit zijn de namen van alle personen op de foto. Staand links van voor naar achter: Be Blixst, Frits Deiman, Johan Wortelboer, Albert Schulte en Pastoor Hanenkamp. Staand rechts zien we van voor naar achter dus eerst Herman Breurken en dan Siep D"olle, Be Andela en Otto ter Reegen. Op de voorste rij zitten van links naar rechts Johan Flint, Willy Deiman, Theo Fling en Willy Bruining en op de achterste rij Jopie Knispel, Willy Flint, Henk ter Reegen, Georg Breurken en Jan R"oben.

Wat me opvalt is dat er licht naar binnen komt via het dak. Zouden daar de glas in loodramen gezeten hebben die wij in de ruimte achter de kapel vonden? Het is op deze foto niet te zien en als ik het me goed herinner was de bouwvergunning er ook niet duidelijk over. Ik ga nog eens even speuren.

In ieder geval is de aanvulling van meneer Breurken er interessant om mee verder te gaan. Zijn site is zeker ook de moeite waard. Er staan veel foto's en andere documenten op die iets vertellen over de familie, maar ook over Winschoten.

vrijdag 2 november 2012

Nieuwe aanwinst: wedstrijd in Dommering

De historische vereniging gemeente Bedum is aan het opruimen. Tussen de stukken kwam dit boekje met de teksten van een voordrachtwedstrijd die op tweede kerstdag in 1900 in hotel Dommering werd gehouden te voorschijn.

Ik had nog nooit gehoord van dit soort wedstrijden. Het was kennelijk een landelijke aangelegenheid. Er zijn deelnemers uit Utrecht, Kampen, Hengelo, Leeuwarden en diverse plaatsen in de provincie Groningen. In de jury zaten Dr. J. Bergsma, docent aan de HBS in Groningen, Ds. H.J. Eisveld de Witt, predikant te Bellingwolde, en de twee schoolhoofden H. Schuurmans en Tj. Vled. Professor Dr. Van Hamel was adviserend lid.

De deelnemers droegen teksten uit de wereldliteratuur en allerhande gedichten voor; Da Costa klonk naast Marcellus Emants.
Een kort stukje uit de voordracht van De heer Vrugtman uit Terborg van de tekst De werkstaking

'k Wil, Heeren rechters, U de zaak in 't kort vertellen
Het was een harde tijd voor de arme smidsgezellen
Ze hadden, 't was hun recht, eenparig 't werk gestaakt
In de achterbuurten zag 't er treurig uit. Men maakt
Zich geen begrip van 't geen er in de winterdagen
geleden werd. Het volk van moe zijn kruis te dragen. '
Ik keerde 's avonds, 't was een Zaterdag, naar huis.
Men had ons 't weekloon tot den laatsten dag incluis
Betaald. Ik voel een arm zich om den mijnen winden
Men voort mij daar de kroeg.....

En dan ontvouwt zich de invloed van een staking op het leven van de arme arbeider, die in grote ellende en somberheid vervalt en aan het eind zegt:

Het tuchthuis of de cel... het is mij beide om 't even
Ja, zelfs uw vrijspraak laat mij koud...., ik leef in schijn.
Veroordeel mij ter dood en 'k zal u dankbaar zijn.

Wie er gewonnen heeft, is niet bekend. De ereprijs was een gouden medaille en dan volgden prijzen van 100, 40, 25, 20, 15 en 10 gulden. Er waren 14 deelnemers. Er was dus een grote kans om iets te winnen, de helft ging met een prijs naar huis.

Met dank aan de historische vereniging gemeente Bedum.

woensdag 31 oktober 2012

Soldaten, knokploegen, patriotten en oranje

Op 2 november komen de patriotten en prinsgezinden aan het woord in Beelden bij de Thee in het Cultuurhistorisch Centrum. De laatste helft van de 18e eeuw lieten zij regelmatig van zich horen. Historicus Harry Perton schreef hierover het boeiende boek: ‘Het loeit in het Oldambt’. Deze Beelden bij de thee vertelt hij over zijn onderzoek. Hij plaatst de gebeurtenissen in een brede context en trek lijnen door de geschiedenis, die veel verhoudingen in het Oldambt verklaren. De middag begint om 14.30 uur en duurt tot ongeveer 16.30. De kosten zijn €5,00.

In de 18e eeuw kende het Oldambt enkele grote politieke oproeren, 
zoals in 1748, 1785 en 1799. Op die oproeren zal Harry Perton de 
welbekende vijf w’s van de journalistiek loslaten: wie, wat, waar,
waarom en hoe. Oftewel: Wie zaten er achter die oproeren in het 
Oldambt, wat wilden deze mensen bereiken, waar deden deze 
oproeren zich vooral voor,  waarom was dat juist hier en hoe ging 
men te werk?

De antwoorden op deze vragen verhelderen ook iets over het verschil, 
dat nog tot diep in de 20e eeuw bestond tussen enerzijds christelijke, kerkelijke en kerkse dorpen als Midwolda en Oostwold,en anderzijds ontkerstende, ontkerkelijkte en onkerkse dorpen als Beerta en 
Finsterwolde. Datdie dorpen verschilden kan je in de eerste helft van 
de 18e eeuw al constateren, maar misschien was het onderscheid nog 
wel ouder.


Spreker:                 Harry Perton
Datum:                   2 november 2012
Tijd:                       14.30 – 16.30
Kosten:                   € 5,00
plaats:                    Cultuurhistorisch Centrum Oldambt –                                                                  Johan Modastraat 5 – Winschoten (in de bibliotheek)

woensdag 24 oktober 2012

Feuilleton gezocht!

Onlangs kwam er iemand in het historisch leescafé met een vraag waarop wij geen antwoord weten. Daarom doen we een beroep op alle lezers van deze blog.

Ongeveer 15 jaar geleden verscheen er een feuilleton in het huis aan huis blad in Winschoten, nu het Streekblad. Ze dacht dat het een streekroman was, die werd gepubliceerd in de krant. Het verhaal speelde zich af in de Blijhamsterstraat in Winschoten in een wit huis. Zij dacht dat dat huis staat op de plek waar vroeger de gevangenis was. Het verhaal gaat over de notaris die in het witte huis woonde. Het speelde zich af in oorlogstijd. De notaris ging scheiden, waarschijnlijk omdat er een dienstmeisje voor dag en nacht in het spel was. Haar vragen zijn:
- Hoe liep het af?
- Wie schreef het verhaal?
- Wat is de titel?
- Is er iemand die het feuilleton nog heeft?

Antwoorden op deze vragen kunt u sturen naar het Cultuurhistorisch Centrum Oldambt: chcoldambt@gmail.com We houden iedereen op de hoogte van het resultaat van deze zoektocht. Zegt het voort!

donderdag 18 oktober 2012

Het mannenkoor, vervolg


Alje kwam langs met nog wat stukken van het Winschoter Mannenkoor. Het levert weinig informatie op. In het jaarverslag worden de twee joodse leden niet genoemd. Het concert gaat een paar maanden later gewoon door. Op de binnenpagina van het programmaboekje staat een gedicht dat kennelijk bedoeld is om leden te werven:

Wij zingen ons lied opgewekt, blij van zin
Wij zangers van 't hooge Noorden.
Wat klinken ze krachtig, wat klinken ze vol
Die mannenzangaccoorden.
Wij willen steeds blijven eendrachtig te saam
En dienen de kunst van het zingen.
Die kunst, die zoo vol is van waarachtig goeds
Dat bij ons dan binnen zal dringen.
Wij blijven dus zingen en roepen hen toe,
Die zingen kan: zing met ons mede,
Voor eendracht, voor fierheid, maar bovenal,
Zing ook met ons mee voor de vrede.

Namens het bestuur ondertekende Dijkmeijer als voorzitter. Kennelijk is hij toch aangebleven. De secretaris, H.B. Kiel, rept in het jaarverslag niet over Bollegraaf. Er is één zin die er misschien iets mee te maken heeft: Wij zijn, enkele strubbelingen daargelaten, het jaar goed doorgekomen. 

Een paar alinea's later staat in hetzelfde verslag: Volgens de dagbladen zijn alle koren vanaf 15 maart ingeschreven bij de cultuurkamer, wat dit zeggen wil en voor elk koor afzonderlijk zal betekenen is mij niet bekend daar hierover nog geen bericht is binnengekomen. Dijkmeijer kon in november 1941 dus niet teleurgesteld zijn geweest over de cultuurkamer.
Wat het uiteindelijk betekent heeft voor het koor blijkt niet uit de stukken. In het jaarverslag van 1942-1943 blijkt dat er geen uitvoeringen meer zijn gegeven, en dat terwijl het koor 15 jaar bestond. Er zijn 14 leden naar de jaarvergadering gekomen. In 1942 waren dat er nog 23. Een aantal leden is in Duitsland, Vermoedelijk de arbeitseinsatz, vier leden hebben bedankt. Het is stil geworden in het Mannenkoor.
Het volgende jaar heeft het verslag dezelfde toon, er is wel wat gerepeteerd, maar geen concert gegeven. De leden zijn wel steeds bij elkaar gebleven en hebben hun contributie betaald. Er is, naast het zingen, menig kurkje omgestoten als de koorleden bij elkaar waren. Het wachten is op betere tijden:  Zoo staat dan ons koor, na ruim vier oorlogsjaren, nog steeds gereed om, zoodra het vrede wordt weer midden in de publieke belangstelling te geraken door dan zoo spoedig mogelijk een uitvoering te kunnen geven. 

Daar heeft het koor woord gehouden. Als de Oranjevereniging Oranje-Nassau na de oorlog vraagt of het koor mee wil doen aan een grote volkszangdemonstratie op de verjaardag van de koningin (31 augustus), roept Dijkmeijer alle leden op om mee te doen. Het is kennelijk gebeurd. In het archief zijn de liederen bewaard gebleven.