De periode van herdenken komt er weer aan. Half april werd het Oldambt bevrijd door de Polen en de Belgen. Op 16 april staan we op een bijzondere manier stil bij de oorlog. We doen dat in de Vredeskerk. Daarover later meer.
Deze week sprak ik met Henk Strating over de oorlog. Hij hielp ons met foto's en een interview bij het maken van onze docufilm over Winschoten in de oorlog. Hij toonde ons bij de Posttilbrug hoe Winschoten werd aangevallen door de Duitsers, waar de Nederlandse soldaten lagen en hoe de strijd verliep. Het was een strijd van een paar uur, van een man of veertig aan Nederlandse zijde.
De brug was vroeg in de morgen, zo rond een uur of vijf, al opgeblazen. De bewoonster van het hoekhuis bij de Renselkade had de onrust opgemerkt en was komen kijken wat er aan de hand was. Ze reageerde niet op de soldaten die haar probeerden duidelijk te maken dat ze weg moest wezen. De ontploffing was zo heftig, dat alle ramen uit haar huis geblazen werden. En zij stond achter het glas..... Het maakte van haar één van de weinige slachtoffers in Winschoten van de meidagen 1940. Gelukkig is het goed afgelopen. Ze is naar het Lucasziekenhuis gebracht, waar ze de glassplinters hebben weggehaald.
In de middag van de 10e mei, konden de Duitsers Winschoten innemen. De Nederlandse militairen waren vertrokken. Het was niet hun opdracht om Winschoten te verdedigen, maar om de Duitsers te vertragen. Dat was gelukt. Voor Winschoten was de oorlog begonnen.
vrijdag 1 april 2011
vrijdag 25 maart 2011
Toekomsttentoonstelling geopend.
Na maanden voorbereiding was het eindelijk zover: de tentoonstelling 'Gezichten van de Toekomst' kon worden geopend. De Toekomst zelf is er ook al weer een stuk mooier op geworden. Ik zal daarvan wat foto's laten zien. Wie wil weten hoe de tentoonstelling er uit ziet, moet maar gaan kijken. De tentoonstelling is open van 25 maart tot 25 april van 10.00 t0t 17.00 uur. (op 9 april gesloten)
Zo ziet de Toekomst er nu uit:
 |
| Detail van de schoorsteen, zeer fijn metselwerk. |
 |
| De hele schoorsteen |
 | ||
| Die tegelvloer! |
 |
| Strokogels |
 | ||||
| De ketels en de meters |
woensdag 23 maart 2011
Dag van het Gedicht
21 Maart is de Dag van het Gedicht en de dag dat de Lente. Daarom een Gronings Lentegedicht. Van Jan Boer dit keer. Het heet Onrust, maar Lentekriebels is volgens mij ook een goede titel.
Mien boerenbloud
dat staait nait stil,
en mien gemoud
het naarms wil
as - boeten!
Mit stoere stap
kom ik van stee
en sleep mie slap,
mit troage tree
naor boeten!
Het bienhoes holdt
mie nait ien toom:
het is dr kold!
ik stoa op stoom:
noar boeten!
De roemte ropt,
de lucht is lij.
De kracht dei kropt
as deude snei
noar boeten!
Ik huver kaant...
Ik vuil mie staark!
Ik zai mien laand
en wil aan 't waark,
doar - boeten...
Geniet van de lente, het worden mooie, zonnige dagen.
donderdag 17 maart 2011
Een middag foto's kijken
Vanmiddag had ik een afspraak met een verzamelaar uit Appingedam. Hij had mij gebeld omdat hij een grote collectie foto's heeft die uit het Oldambt komen. De familie van zijn moeder kwam uit Nieuw Beerta. Hij heeft daar zelf ook gewoond en op school gezeten. Voor hij kwam liep John het CHC binnen. Hij had me vorige weer verteld dat hij een brochure had van de strokartonfabriek Reiderland uit Winschoten. Daar had ik belangstelling voor als aanvulling op het project Terug naar de Toekomst.
John bracht meer dan alleen de brochure. Hij deed ons een boek cadeau over Hotel de Nederlanden en twee kopjes die daar zijn gebruikt. En hij had een mapje foto's bij zich.
Ik was nog met John in gesprek toen de verzamelaar met zijn vrouw binnen kwamen. Ze hadden een boodschappentas vol foto's bij zich. Alle foto's komen uit collecties van de boerenfamilies uit Nieuw Beerta.
Vooral de portretten zijn interessant. Van veel foto's weten we niet meer wie er op staan. Dat is jammer, maar ze blijven interessant; vooral door de kleding en de haardracht.
Er was nog een bijzonder doosje met foto's. Het is vergelijkbaar met het mapje dat wij tegenwoordig bij onze pasfoto krijgen. Er zaten ongeveer 10 identieke foto's in, met de rekening. De afweking is allemaal wat mooier dan wij het tegenwoordig kennen. Ik vraag me af of het een foto is die voor een bijzondere gelegenheid is gemaakt. Een verloving? Een huwelijk? De foto stamt uit 1905, te zien aan de rekening. Het moet na te gaan zijn of het paar op de foto in dat jaar getrouwd is.
Ter afsluiting nog een paar foto's uit verzameling. Over een tijdje zullen ze te zien zijn op de Beeldbank.
John bracht meer dan alleen de brochure. Hij deed ons een boek cadeau over Hotel de Nederlanden en twee kopjes die daar zijn gebruikt. En hij had een mapje foto's bij zich.
 |
| Ansichtkaart van 'Reiderland' rond 1910 |
Ik was nog met John in gesprek toen de verzamelaar met zijn vrouw binnen kwamen. Ze hadden een boodschappentas vol foto's bij zich. Alle foto's komen uit collecties van de boerenfamilies uit Nieuw Beerta.
Vooral de portretten zijn interessant. Van veel foto's weten we niet meer wie er op staan. Dat is jammer, maar ze blijven interessant; vooral door de kleding en de haardracht.
Er was nog een bijzonder doosje met foto's. Het is vergelijkbaar met het mapje dat wij tegenwoordig bij onze pasfoto krijgen. Er zaten ongeveer 10 identieke foto's in, met de rekening. De afweking is allemaal wat mooier dan wij het tegenwoordig kennen. Ik vraag me af of het een foto is die voor een bijzondere gelegenheid is gemaakt. Een verloving? Een huwelijk? De foto stamt uit 1905, te zien aan de rekening. Het moet na te gaan zijn of het paar op de foto in dat jaar getrouwd is.
 | |||||
| Het doosje, de foto's en de rekening |
 | ||
| Schoolfoto Nieuw Beerta |
 | |
| Fokko Jan Hendrik Onnes 1883-1895 |
 |
| Hilje & Lammechien Bouman, Zwaantje Gastman en Heika Onnes |
dinsdag 1 maart 2011
Verkiezingen!
De provinciale verkiezingen houden ons al een tijdje bezig. Op straat kunnen we folders krijgen van alle partijen, er staan driehoeksborden langs de weg en op TV worden wat vreemde debatten gevoerd door mensen op wie we niet kunnen stemmen.
Het archief van de voormalige gemeente Winschoten begint met de organisatie van deze verkiezingen. Er is een bestuur aangesteld door het Intermediair Administratief Bestuur van het voormalige gewest Stad en Lande. Daarvoor waren er dus geen verkiezingen. Dit bestuur bestaat uit J.A. Crebas, H. Post, T. Wichgers, D Mulder en J.H. Rabe. Op 16 april is hun eerste zitting. Ze benoemen Derk Mulder tot voorzitter en J.H. Rabe tot secretaris, en ze leggen de burgerbelofte af. Verder kunnen ze niet zoveel omdat Crebas absent is.
De heren komen iedere dag bij elkaar om lijsten de maken en publicaties te lezen. Iedere dag zijn ze bij een ander bestuurslid thuis. Op 20 april kunnen ze eindelijk werkelijk aan de slag omdat Crebas aanwezig is. Hij moet nog wel zijn burgerbelofte afleggen.
Op 23 april zijn dan de verkiezingen. Er is een grondvergadering in de kerk, één in de kerspelschool, één bij burger Abbinga thuis en de laatste in het huis van burger Groeneveld. Op dezelfde dag komt het bestuur bijeen om de uitslagen te verzamelen. Het overzicht wordt aan het intermediair Adninistratief Bestuur van het voormalig Gewest Stad en lande toe gezonden. 's morgens van 24 april met de 2 uur schuit.
Verkiezingen zijn een oud fenomeen. Er zijn scherven gevonden die in het oude Griekenland zijn gebruikt voor het zogenaamde schervengericht. In de huidige tijd, waarin de ene na de andere dictator onder druk komt te staan en soms vertrekt, is dat wel een passend verhaal. De volksvergadering kon een dictator met een stemprocedure voor 10 jaar verbannen. Daarmee voorkwam de vergadering dat bepaalde mannen te machtig werden.
 |
| Lijst van de kiezers in Scheemda in 1797 |
De verkiezingen door het volk begonnen in Nederland in de Bataafse tijd. In 1795 werden de eerste stemgerechtigden geregistreerd. Op 8 augustus 1797 waren er verkiezingen over de nieuwe Bataafse Staatsregeling. Een jaar later, na de staatsgreep van januari 1798, moesten er opnieuw verkiezingen gehouden worden over een Staatsregeling.
Het archief van de voormalige gemeente Winschoten begint met de organisatie van deze verkiezingen. Er is een bestuur aangesteld door het Intermediair Administratief Bestuur van het voormalige gewest Stad en Lande. Daarvoor waren er dus geen verkiezingen. Dit bestuur bestaat uit J.A. Crebas, H. Post, T. Wichgers, D Mulder en J.H. Rabe. Op 16 april is hun eerste zitting. Ze benoemen Derk Mulder tot voorzitter en J.H. Rabe tot secretaris, en ze leggen de burgerbelofte af. Verder kunnen ze niet zoveel omdat Crebas absent is.
De heren komen iedere dag bij elkaar om lijsten de maken en publicaties te lezen. Iedere dag zijn ze bij een ander bestuurslid thuis. Op 20 april kunnen ze eindelijk werkelijk aan de slag omdat Crebas aanwezig is. Hij moet nog wel zijn burgerbelofte afleggen.
Op 23 april zijn dan de verkiezingen. Er is een grondvergadering in de kerk, één in de kerspelschool, één bij burger Abbinga thuis en de laatste in het huis van burger Groeneveld. Op dezelfde dag komt het bestuur bijeen om de uitslagen te verzamelen. Het overzicht wordt aan het intermediair Adninistratief Bestuur van het voormalig Gewest Stad en lande toe gezonden. 's morgens van 24 april met de 2 uur schuit.
Na de verkiezingen gaat het bestuur verder met het innen van belastingen en het inschrijven van mensen voor de 'wapendienst'. Het notulenboek vertelt nog veel meer, maar dat moet een andere keer verteld worden. Niet alles in dit eerste notulenboek is even goed te lezen. Iedere maand werd namelijk een andere secretaris gekozen, en een andere voorzitter. En niet iedereen had het handschrift van een echte secretaris...
De uitslag van de verkiezingen is niet genoteerd in het notulenboek van het bestuur. Die zou dus in het archief van het bestuur van het voormalig gewest moeten liggen...
Wordt vervolgd.
maandag 28 februari 2011
Dag van het compliment
1 Maart is de landelijke dag van het compliment. Dat is een mooie aanleiding voor mij op even stil te staan bij iedereen die van het CHC een compliment verdient. Ik moet dan beginnen bij de vrijwilligers. Ze komen elke week trouw om te zorgen dat het historisch leescafé open kan zijn en de projecten door blijven lopen. Een greep uit wat zij allemaal doen:
Fokko en Eddy, die wekelijks een paar middagen aanschuiven achter de scanner en samen de Beeldbank en de digitale studiezaal vullen. Twee projecten waar ik nauwelijks omkijken naar heb. Ze hebben onlangs met hun ideeën het verzamelen van de fotocollectie weer een nieuwe impuls gegeven. Fokko, Eddy: mijn complimenten!
Miep zorgt iedere week dat wordt vastgelegd wat er over ons en over culturele activiteiten in de krant staat. In de afgelopen jaren heeft ze een behoorlijk bestand opgebouwd. Verder is ze iedere lezing of cursus aanwezig en zorgt ze dat ik zeker kan zijn van goede verzorging van onze gasten met kopjes koffie en thee. Een hele geruststelling voor mij. Miep: mijn complimenten!
Corry zorgt voor onze ICT. In ieder probleem bijt zij zich net zo lang vast tot het is opgelost. En daarnaast is zij mijn steun en toeverlaat bij het project van de Canon. Ik merkte het laatst nog weer eens goed toen je ziek was, Corry. Waar jij allemaal aan denkt: mijn complimenten!
Harry doet het stamboomonderzoek. Door zijn oprechte belangstelling voor het onderzoek van anderen is hij bij uitstek de gastheer voor de genealogen die bij ons onderzoek komen doen. Daarnaast doet hij iedere lezing en cursus de kas. En dat gaat bijzonder secuur, precies wat we nodig hebben. Harry: mijn complimenten!
Jantje heeft al menig document ingetypt en database gemaakt. Herinneringen van vroeger zijn intussen digitaal beschikbaar en overzichten van bouwvergunningen te doorzoeken. Verder is zij degene die het project van de Blauwe Schuit ondersteunt met haar adequate notulen. Jantje: mijn complimenten!
Rob is de ontdekker van onze vrijwilligers. Hij vindt glasnegatieven, een verzameling Groninger gedichten, foto's en verhalen. Zijn interviews vormen de basis van een boek dat we gaan uitbrengen dit jaar en voor boeiende gesprekken tijdens het laatste uurtje van de werkweek op vrijdag. Rob: mijn complimenten!
En dan onze laatste aanwinst: Dik, het kunstzinnig brein van het CHC. Hij is nog niet zo lang bij ons. Maar, zoals hij het zelf zegt: 'in een fluitje van een cent' bedenkt en maakt hij de mooiste dingen. Dat belooft nog veel. Dik: mijn complimenten!
Los van deze vaste vrijwilligers zijn er ook complimenten voor anderen, die tijdelijk met ons meewerken.
Tsjerkje voor het brengen van het idee van de Blauwe Schuit. En voor het aanhoudend enthousiasme hierover. Engel voor het steunen van dit project met onder andere zijn vaardigheden als leraar geschiedenis en contacten bij het Dollardcollege. Bert en Peter voor de betrokkenheid bij de documentaire en de mooie beelden die er tot nu toe zijn gemaakt. En allen voor het samen opbouwen van een mooi, leerzaam en boeiend project.
Wil voor zijn visie op hoe de Canon worden moet in het Oldambt. Voor de uitwerking van de vensters en de vasthoudendheid als het op het resultaat aankomt. Jan Pieter voor alle inbreng uit zijn weergaloze kennis over het Oldambt. En voor alle lezingen en excursies die hij al voor ons gehouden heeft. Alje voor zijn lezingen van de afgelopen jaren en zijn speuren naar archieven die wij zouden kunnen veiligstellen. Nans en Henk voor hun steun aan het CHC, die voortkomt uit een rotsvast geloof dat wij in het Oldambt onmisbaar zijn. En dat is natuurlijk ook zo.
De collega's in de bibliotheek Winschoten, die altijd enthousiast meegenieten van een succesvolle lezing of een tentoonstelling en altijd belangstellend zijn als ik een verhaal te vertellen heb. Ook voor hun steun als het tegen zat en het gemak waarmee samen dingen kunnen organiseren. Jona voor de steun uit Groningen en voor de samenwerking vanaf het begin van het CHC. Matthijs voor de boeiende gesprekken over de toekomst van de cultuurhistorie, die me altijd weer op nieuwe ideeën brengen.
Ik zou zo nog door kunnen gaan over alle mensen die in de afgelopen jaren hun steun hebben gegeven aan het CHC, maar ik laat het hier eerst bij. En dan: volgend jaar is er weer een landelijke complimentendag, dan doe ik dit gewoon nog een keer.
Fokko en Eddy, die wekelijks een paar middagen aanschuiven achter de scanner en samen de Beeldbank en de digitale studiezaal vullen. Twee projecten waar ik nauwelijks omkijken naar heb. Ze hebben onlangs met hun ideeën het verzamelen van de fotocollectie weer een nieuwe impuls gegeven. Fokko, Eddy: mijn complimenten!
Miep zorgt iedere week dat wordt vastgelegd wat er over ons en over culturele activiteiten in de krant staat. In de afgelopen jaren heeft ze een behoorlijk bestand opgebouwd. Verder is ze iedere lezing of cursus aanwezig en zorgt ze dat ik zeker kan zijn van goede verzorging van onze gasten met kopjes koffie en thee. Een hele geruststelling voor mij. Miep: mijn complimenten!
Corry zorgt voor onze ICT. In ieder probleem bijt zij zich net zo lang vast tot het is opgelost. En daarnaast is zij mijn steun en toeverlaat bij het project van de Canon. Ik merkte het laatst nog weer eens goed toen je ziek was, Corry. Waar jij allemaal aan denkt: mijn complimenten!
Harry doet het stamboomonderzoek. Door zijn oprechte belangstelling voor het onderzoek van anderen is hij bij uitstek de gastheer voor de genealogen die bij ons onderzoek komen doen. Daarnaast doet hij iedere lezing en cursus de kas. En dat gaat bijzonder secuur, precies wat we nodig hebben. Harry: mijn complimenten!
Jantje heeft al menig document ingetypt en database gemaakt. Herinneringen van vroeger zijn intussen digitaal beschikbaar en overzichten van bouwvergunningen te doorzoeken. Verder is zij degene die het project van de Blauwe Schuit ondersteunt met haar adequate notulen. Jantje: mijn complimenten!
Rob is de ontdekker van onze vrijwilligers. Hij vindt glasnegatieven, een verzameling Groninger gedichten, foto's en verhalen. Zijn interviews vormen de basis van een boek dat we gaan uitbrengen dit jaar en voor boeiende gesprekken tijdens het laatste uurtje van de werkweek op vrijdag. Rob: mijn complimenten!
En dan onze laatste aanwinst: Dik, het kunstzinnig brein van het CHC. Hij is nog niet zo lang bij ons. Maar, zoals hij het zelf zegt: 'in een fluitje van een cent' bedenkt en maakt hij de mooiste dingen. Dat belooft nog veel. Dik: mijn complimenten!
Los van deze vaste vrijwilligers zijn er ook complimenten voor anderen, die tijdelijk met ons meewerken.
Tsjerkje voor het brengen van het idee van de Blauwe Schuit. En voor het aanhoudend enthousiasme hierover. Engel voor het steunen van dit project met onder andere zijn vaardigheden als leraar geschiedenis en contacten bij het Dollardcollege. Bert en Peter voor de betrokkenheid bij de documentaire en de mooie beelden die er tot nu toe zijn gemaakt. En allen voor het samen opbouwen van een mooi, leerzaam en boeiend project.
Wil voor zijn visie op hoe de Canon worden moet in het Oldambt. Voor de uitwerking van de vensters en de vasthoudendheid als het op het resultaat aankomt. Jan Pieter voor alle inbreng uit zijn weergaloze kennis over het Oldambt. En voor alle lezingen en excursies die hij al voor ons gehouden heeft. Alje voor zijn lezingen van de afgelopen jaren en zijn speuren naar archieven die wij zouden kunnen veiligstellen. Nans en Henk voor hun steun aan het CHC, die voortkomt uit een rotsvast geloof dat wij in het Oldambt onmisbaar zijn. En dat is natuurlijk ook zo.
De collega's in de bibliotheek Winschoten, die altijd enthousiast meegenieten van een succesvolle lezing of een tentoonstelling en altijd belangstellend zijn als ik een verhaal te vertellen heb. Ook voor hun steun als het tegen zat en het gemak waarmee samen dingen kunnen organiseren. Jona voor de steun uit Groningen en voor de samenwerking vanaf het begin van het CHC. Matthijs voor de boeiende gesprekken over de toekomst van de cultuurhistorie, die me altijd weer op nieuwe ideeën brengen.
Ik zou zo nog door kunnen gaan over alle mensen die in de afgelopen jaren hun steun hebben gegeven aan het CHC, maar ik laat het hier eerst bij. En dan: volgend jaar is er weer een landelijke complimentendag, dan doe ik dit gewoon nog een keer.
vrijdag 25 februari 2011
Swinging History
 |
| Het opbouwen van de apparatuur. |
Het is een prachtige, afwisselende presentatie geworden. Wiebe en de andere spreker, Wessel Gernaat, wisselden elkaar af over bands uit het Oldambt. Ze lieten allerlei foto's zien en muziekfragmenten horen. Er was een interview met Eppe Bodde, die uit het publiek werd gehaald. Hij is al jaren actief in de muziek, op alle mogelijke manieren. Nu ging het over de tijd van de jonge bandjes, die voor hem de mooiste tijd van zijn leven was, zo zei hij.
Of dit voor de aanwezigen ook zo was, is niet te zeggen, maar het was duidelijk een wandeling langs memory lane. We gingen langs de discotheken hadden ze bezocht, of zelf opgericht. De bands kenden ze, met nummers en al. Er waren allerlei herinneringen en verhalen over de tijd van de opkomende popmuziek in het Oldambt. Er blijven vragen. Werd er nou wel of geen drugs gebruikt bij Stone Free? Had Galaxy beroemd kunnen worden? En dan de nieuwe lichting, waarvan Wiebe ook nog iets liet horen, gaat die het maken?
We zullen zien.
Nog een paar foto's van deze mooie middag.
 |
| Het begin van de popgeschiedenis: Wiebe vertelt over Janneke Peper |
 |
| Een kort interview van Wiebe met Eppe Bodde over de geweldige tijd met Nicky en de Jesters |
 |
| Het publiek. Nu is het even stil, maar velen hadden hun verhalen te vertellen over de tijd dat zij naar de disco gingen, muziek maakten of naar Stone Free gingen. |
 |
| Een bedankje voor beide sprekers, hier Wessel Gernaat |
 |
| En dan, het gebruikelijke napraten |
Abonneren op:
Posts (Atom)